Мектеп тарихы

Семей қаласындағы Жоламан кентінде қазақ тілінде орта білім беретін мектептің болмауы ХХ ғасырдың 1992 жылына дейін ұзақ жылдар бойы түйіні шешілмеген проблемаға айналғаны белгілі.

         Халықтың балаларына ана тілінде орта білім беру  үшін мектеп салдыру проблемасын шешуде сол кезде жас та болса бас бола білген Марат Серікжанұлы Құрманбай қалалық кеңестің депутаты, Жоламан кентіндегі «Белсенділер» тобының жетекшісі ретінде бірнеше рет депутаттық сауалдарды  облыстық басшылық органдарына жолдап, баспасөз беттеріне қайта-қайта мақалалар жариялаудың нәтижесінде 1990 жылы мектеп құрылысы басталып, 1992 жылы 1 қыркүйекте 700 оқушыға арналып жаңа типтік жобамен салынған 3 қабатты мектеп пайдалануға берілді.

         Жоламан кентіндегі халықтың,  балалардың, ата-аналардың Марат Серікжанұлына деген алғыстары мен қуаныштары шексіз болды.

         Мектептің алғашқы директоры болып білім саласының майталманы, Қазақстан Республикасы Білім беру ісінің үздігі  Елеусіз Сүлейменұлы Сүлейменов  тағайындалды.

         Мектеп директорының оқу ісі жөніндегі орынбасарлары тәжірибелі ұстаздар ішінен іріктеліп Абдулдинова Лятипа Жұмажанқызы, Нұрғалиева Ғалия Нұрғалиқызы, мектеп директорының тәрбие ісі бойынша орынбасары болып жас та болса ұйымдастырушылық қабілетімен көзге түскен тарих пәнінің мұғалімі Дайырбеков Аян Сыдықбайұлы бекітілді.

         1992 жылдың 1 қыркүйек күніне  18 сынып жасақталып, мектеп бойынша 486 оқушы оқуды бастап кетті.

         Бұл 486 оқушылардың 90%-ы   орыс тілді мектептерден келген еді. Атап айтсақ №21 бастауыш мектептен 156 оқушы,  №13 мектептен 80 оқушы, №41 орта мектептен 120 оқушы, №5 орта мектептен 130 оқушы қабылданды.

         1992 жылы 1 қыркүйекте мектепке қаланың әр мектептерінен қабылданған 45 мұғалім  білім беруді бастады.

         Мектептің ашылуының алғашқы айлары педагогикалық ұжым үшін оңайға соқпағаны белгілі, мектеп құрылысының аяқталмаған тұстары мен әктеу, сырлау, тазарту жұмыстары оқушыларға білім беру ісімен қатарлас жүргізіліп, ұстаздар қауымының бел шешіп құрылысшыларға көмектесуіне тура келді.

         1992 жылдың өзінде-ақ мектептің залдары, шеберханалары, асхана, спортзалы және 28 пән кабинеттері жабдықталды.

         Қазақ тілі мен әдебиеті, биология, химия пәндерін тереңдетіп оқыту сыныптары ашылды.

         Себебі орыс тілінде оқытатын мектептерден ата-аналардың қалауымен келген балаларға ана тілін меңгертудің міндеті тұрды. ХХ ғасырдың 90 жылдарындағы күрделі де қиын кезеңде мектептің алғашқы екі жылы педагогикалық ұжым мен оқушылар ұжымының ұжым болып қалыптасуына, мектептің материалдық-техникалық базасын нығайтуға бағытталды. Ұстаздардың ұстазы бола білген білгір де білікті басшы Сүлейменов Елеусіз Сүлейменұлының ұйымдастырушылық қабілеті жоғары деңгейден көрінді.

         Мектептің педагогикалық ұжымы алғашқы оқу жылында-ақ жас ұрпаққа халқымыздың әдет-ғұрпын дәріптеп «Халықтық педагогика элементтерін оқу-тәрбие жұмысында пайдаланып, білім сапасын арттыру» атты проблемалық тақырыппен жұмыстарды жүргізді.

         Аталған проблемалық тақырып бойынша мектептің педагогикалық ұжымы қалалық, облыстық семинарлар өткізіп, қаладағы тірек мектептердің біріне айналды.

         «Атамекен» бағдарламасы бойынша жүргізілген тәрбие жұмыстары оқушыларымыздың халқымыздың салт-дәстүрлерін, әдет-ғұрпын, дінін, тілін жетік меңгеруге ықпал жасауға бағытталды.

         Мектептегі алғашқы педагогикалық ізденіс жұмыстары өз жемісін бергені сөзсіз.

         Оқушыларды білім шыңына жетелеуде сол кездегі жас ұстаздар Тлеугазина Батима Ақашқызы, Иманақышева Майгүл Жаппарқызы, Мұқанова Мақыпжамал Азенқызы, Нүкенова Мариямгүл Айтмұхаметқызы, Бейсекеева Шолпан Жампозбайқызы, Аубакирова Гүлнар Аубакирқызы, Жарлыкенова Фаузия Төлендіқызы, Абдрахманова Париза Қантайқызы, Садикова Бибигул Кеңесқызы, Рыгебаев Паргат Ишманұлы, Жекебазаров Жұмағажы Қабдешұлы т.б. ұстаздардың еңбектері зор болды.

         Егер де мектептің алғашқы ашылу кезінде 24 сыныпта 486 оқушыға 45 мұғалім  білім берсе, қазіргі кезде мектебімізде 35 сыныпта 846 оқушы білім алып тәрбиеленіп, 73 ұстаздар қауымы еңбек етуде.

         Яғни әр жыл сайынғы мектебімізде білім алушылардың саны азаймай, керісінше жылдан-жылға саны артып, тұрақты болып отыр.

         Мектептегі 25 жыл ішінде 998 оқушы білім алып аяқтаса, оның «443» 4-5-ке, «30» үздік бітіріп шығып, үлкен өмірге жолдама алды.

         Әрбір оқу жылында қалалық, облыстық пән олимпиадалары мен түрлі конкурстардың жеңімпаздары атанған мектеп түлектері Закиева Айжан,

Қасымбекова, Айнұр Закариянова, Асылбеков Қалибек, Байкушукова Айгерим, Утаралиева Жанар,  Асайынова Лаура, Қансейітова Жанар, Хамилляева Анар, Беркімбаева Әсел, Бақтияров Жәнібек, Айтмуханова Индира, Байзақова Айгүл, Иманғожаева Жадыра, Манежанова Айжан, Сәрсенбаева Асель, Оразбаева Альфия, Тұрғанбаева Айнұр, Амирханова Шырын, Арынова Ажар, Құмашев Тілеубек, Жекебазаров Алмас, Отанғазиев Серікболат, Қантаев  Алмас, Мағденова Индира,Самарханова Насихат, Тлебалдытегі Олжас, Қайроллаев Нұрсұлтан, Магденова Динара, Досжанова Рысгүл т.б. түлектерді атауға болады.

         Мектепті бітірген 998 түлектеріміздің бүгінгі таңда 62-сі техникалық мамандықты, 15-сі дәрігерлік мамандықты, 76-сы ұстаздық мамандықты, 64-і құрылысшы, 91-і қаржы-экономика мамандығы, 95-і құқық қорғау мамандығын, 4-і эколог мамандығын, 25-і өнер саласындағы мамандықты таңдап, жоғарғы оқу орындарын аяқтап, еңбек етіп жатса, соңғы аяқтаған түлектеріміз арнаулы және жоғарғы оқу орындарында білім алуды жалғастыруда.

         Бұл мектепті бітірген түлектеріміздің ішінде Қазақстан Республикасының Бас прокуратурасында еңбек етіп жатқан Бақтияров Жәнібекті, Астана қаласында дәрігерлік қызметтегі Жекебазаров Алмас,  Алматы қаласында мемлекеттік қызметте еңбек етіп жатқан түлектеріміз Мағденова Индира тағы басқалары мектеппен байланыстарын үзген емес.

         Семей қаласында қаржы салық саласының бас маманы Амирханова Шырындардың жемісті еңбектерімен алғысқа бөленіп келе жатқанын мақтан етеміз. 

         Мектептің алғашқы ашылған кезінен бастап спорт, өнер, қолөнер үйірмелері жұмыс істеп, оқушыларымыз әлемдік, Республикалық, облыстық деңгейдегі жүлдегерлер атанды. Мектепте бокс секциясының негізін қалаған  Республикаға еңбек сіңірген жаттықтырушы Қалиев Құрман Қабиденұлының шәкірті Ақшалов Мерей бокстан Әлем чемпионы, 2014 жылы Пекин олимпиадасында жасындай жарқылдап өнер көрсетіп,  халқының құрметіне бөленді.

         Құрман Қабиденұлы тәрбиелеген оқушыларымыздың ішінде 5  спорт шеберлігіне кандидаттар, 2 спорт шебері, 1 халықаралық спорт шебері тәрбиеленуі жаттықтырушының ерен еңбегі деп білеміз.

         Олардың ішінде мектеп түлектері Мусин Ринат, Күлдеев Ринат, Кариполлин Ержан, Тұрсынқұлов Ринат, Ақщалов Мерейлердің жеңіс жолын мектеп жанында «Азамат Саин» атындағы бокс клубының тәрбиеленушілерінің жалғастырып қалалық, облыстық, Республикалық жарыстарда топ жарып жоғарыдан көрініп жүргені жаттықтырушы Төребаев Жұмағазы Рымбекұлының еңбегінің жемісі.

         Мектептегі оқушылар арасында гир тасын көтеру спортының негізін қалаған денешынықтыру сабағының мұғалімі Мұхаметжанов Рысқали Жарылғасынұлының шәкірттері арасында гир тасын көтеруден әлем чемпионы Кенжебаева Айым, әлем чемпионатының қола жүлдегері Маулетова Альмиралардың жетістігі ұстаз еңбегінің нәтижесі.

         Мектеп оқушылары арасынан гир тасын көтеру спорты бойынша 2 спорт шебері, 6 спорт шеберлігіне үміткерлердің даярлануы оқушылардың бұл спорт түріне қызығушылықтарының жоғарылағанының дәлелі болса керек. 

         Мектеп оқушылары арасында ұлттық спорт ойыны «Тоғызқұмалақ» үйірмесіне 60 оқушы тартылып, бұл ұлттық спорт ойыны түрінен мектебіміздің түлегі, өкінішке орай марқұм болған Жақсылықов Алмас әлем чемпионы, Республиканың бірнеше дүркін чемпионы болып, қала, облыс, Республика намысын қорғағанын мақтан етеміз. «Тоғызқұмалақ» ұлттық ойынын насихаттауда жаттықтырушы Нұрсұлтанова Гүлжанаттың еңбегі зор.

         Оқушылардың бос уақытын тиімді ұйымдастыру үшін мектеп жанында «Дарын» аула клубы ұйымдастырылып, онда 200 оқушы футбол, шахмат, шашкі, теннис, тоқыма өнері, сурет, би, тоғызқұмалақ тағы басқа үйірмелер мен секцияларға қатысып, қала көлемінде ұйымдастырылатын әртүрлі деңгейдегі сайыстарға қатысады.

         Бұл жұмысты талап деңгейінде ұйымдастыру да «Дарын» аула клубының жетекшісі Абишева Гүлсараның еңбегінің нәтижесі. 

         Оқушылар арасында дарынды оқушыларды анықтап, олармен ғылыми ізденіс жұмыстарын ұйымдастыруда «Зерек» клубы жұмыс істеп, оқушыларымыз қазақ тілі мен әдебиеті, орыс тілі мен әдебиеті, физика, биология, тарих пәндері бойынша ғылыми жұмыстарды қалалық, облыстық деңгейде қорғап, жүлдегерлер атануда. Олардың қатарында Досжанова Рысгүл, Орынханова Іңкар, Нарманбетқызы Еркежан, Бейбітқызы Еркежан, Имашева Зарема, Бауыржанова Айым, Орынғалиева Керімжандар бар.

         Бұл оқушыларды қалалық, облыстық білім сайыстарына даярлауда мұғалімдеріміз Айтқалиева Бибігүл, Нүкебаева Гүлнар, Серікбаева Меруерт, Балықбаев Мұрат, Абдрахманова Париза, Капакова Зайна, Ильяшева Рабиға, Садикова Бибигүл, Асылбекова Бақытгүл, Бейсекеева Шолпан, Иманақышева Майгүл, Идирисова Айжан, Баламурзина Шамсия т.б. ұстаздардың еңбектерін атауға болады.

         2000 жылдан 2008 жылға дейін мектептің алғашқы директоры Елеусіз Сүлейменов атындағы стипендия тағайындалып, әр тоқсан сайын қорытындысында үздік оқушыларға арнайы құрылған қор арқылы ақшалай ынталандыру шаралары жүзеге асырылып отырылды.

         Бұл игі шараны ұйымдастыруда бұрынғы қалалық қазақ тілі қоғамының төрағасы Ерғали Кәкімұлы Кәкімовтың еңбегін атаған жөн. Аталмыш шараның жүзеге асуына қаржылай көмек көрсетуде Елеусіз Сүлейменұлының жанұясы, туыстары, шәкірттері, педагогикалық ұжымның қолдауының нәтижесінде жүздеген оқушылар аталмыш стипендияның иегері атанып, нәтижесінде мектептегі оқушылардың білім сапасының жоғарылауына ықпал етті.

         Оқушыларымыз жыл сайын Республикалық дәстүрлі «Абай оқуларына» да белсаене қатысып  жүлдегер атануда.Бұған дәлел соңғы тек үш жыл қатарынан «Абай оқуларында» оқушылардың өздері шығарған өлеңдерін оқуда ақын, мектеп түлегі Досжанова Рысгүл Республикалық Мағжан, Абай оқуларының жеңімпазы атанып, Тараз қаласындағы Ахмет Иассауи атындағы Мемлекеттік Университетіне оқуға түсу грантын жеңіп алғанын мақтан етеміз.

         Оқушылардың өзін-өзі басқару   ұйымдары «Жасұлан», «Жасқыран» ұйымдарының басқаруымен оқушылар арасында «Ақындар айтысы», «Қыз сыны», «Жігіт сұлтаны», «КТК» клубы, «Көңілді старттар», «Мамам, папам және мен» тағы басқа шаралардың жоспары жүйелі ұйымдастырылуының нәтижесінде оқушылар арасында құқық бұзу әрекеттері соңғы жылдары тіркеліп отырған жоқ.

Мектеп пен ата-аналардың байланысы нығая түсуде. Мектеп ішінде «Әжелер» ансамблі 2001 жылдан бері тұрақты жұмыс істеп келеді. «Әжелер» ансамблінің негізін Абдельдинова Бибигүл, Нұғыманова Күлшат, Тоқымбаева Үміт, Омарова Жамила, Садықова Төлеужамал, Тұрсынбаева Гүлзада, Искакова Тоқан, Ыдырысова Гүлбаран апайларымыз қалап, күні бүгінде жаңа құрамда жұмыстарын жалғастыруда. Оның дәлелі ретінде педагогикалық ұжым мен ата-аналар тек соңғы үш жыл ішінде мектептің көркемөнерпаздар байқауында І, ІІ орындарды жеңіп алғанын айтуға болады.

         Мектептің педагогикалық ұжымы 25 жыл ішінде қаламыздағы қоғамдық ұйымдармен, кәсіпкерлермен тығыз қарым-қатынас орнатудың нәтижесінде әр жыл сайын қордаланып отыратын проблемаларды шешіп келеді.  Жоламан кентіне мектеп салғызу проблемасын шешуден бастаған  «Ақшың» корпорациясының президенті, Семей қаласының құрметті азаматы, Шығыс Қазақстан мәслихатының депутаты, әйгілі меценат Марат Серікжанұлы Құрманбай мектептің басты қамқоршы демеушісі болып отыр. Марат Серікжанұлының тікелей қаржы бөлуінің нәтижесінде мектеп асханасына қазіргі үлгідегі балалар тамақтанатын столдар, мектептің акт залына дыбыс күшейткіштер, колонкалар, музыкалық орталық алу мәселесі шешілді. Сонымен қатар Марат Серікжанұлы әлеуметтік жағдайы төмен жанұялардың балаларына арналған «Мектепке жол», «Мейірім» акцияларына жыл сайын белсенділікпен қатысып, балаларға киім-кешек, оқу құралдарын алып беруге үнемі көмек көрсетіп келеді. Ұлы Отан соғысында хабарсыз кеткен Марат Серікжанұлының  атасы Мұқанбек Құрманбайұлының ел тарихымен біте қайнасқан тағдыр жолы тәрізді кейінгі ұрпаққа берер тағылымы мол. Мұқанбек Құрманбайұлы атындағы «Тарих тағылымы» кабинетінің  ашылуы оқушыларымыздың патриоттық тәлім-тәрбиесіне орасан зор себепкер болатыны сөзсіз.

         Мектеп ұжымымен Шығыс Қазақстан облыстық мәслихатының депутаты Доскужанов Әсемхан Серканұлы, қалалық мәслихаттың депутаттары Сандыбаев Марат Нұрланбекұлы, Кокрекбаев Марлен Кәрімұлы тығыз қарым-қатынас орнатып, мектептің мұқтаждық мәселелерін шешуде демеушілік көмектерін көрсетіп келеді.

         Сондай-ақ Жоламан кентінің «Белсенді тобының» мүшелері Джантемиров Құсман, Клышев Адай, Бейсов Рашидтер де мектепке қамқорлықтарын жасап келеді.  

         Мектеп педагогикалық ұжымы 25 жыл ішінде үнемі ізденіс жасап, алға қойылған міндеттерді шешуде нәтижелі еңбек етуде.

         Педагогикалық ұжымның орта жас құрамы жағынан 35-40 жасты құрайтын болса, мұғалімдердің саны 73. Олардың 66-сы жоғары білімді, 7-і арнаулы орта білімді.

         Біліктіліктері жағынан 73 мұғалімнің 20-сы жоғары санатты, 20-сы бірінші санатты, 4-уі екінші санатты, 21-і санатсыз жаңадан оқу орындарын бітіріп келген жас мамандар. Мектепте   жаңа үлгіде жабдықталған мультимедиялық кабинет, химия, биология, физика, тарих кабинеттері жұмыс істеуде.

         Педагогикалық ұжым «Оқытудың инновациялық әдіс-тәсілдерін қолдану арқылы оқушы мен мұғалімнің құзіреттілігін арттыру» проблемалық ізденіс тақырыбымен екінші жыл жұмыс істеп, оқушылардың құзіреттілігін арттыру арқылы білім сапасын жақсарту бағытындағы жұмыстары өз нәтижесін беруде.